تا چند سال گذشته؛ طبیعی بود که در پاییز و زمستان باران و برف ببارد، اما کم بارشی و کم آبی چندسال اخیر باعث شده پیش بینی افزایش بارش‌ها به علت ال نینو به یک خبر، آن هم یک خبر مهم تبدیل شود.
امسال کره زمین میزبان یک ال نینو قوی است، یعنی آب منطقه استوایی اقیانوس آرام از حالت عادی گرم‌تر شده و تغییرات جدی در آب و هوای بخشی از کرده زمین ایجاد خواهد شد.
ال نینو می‌تواند هم باعث بروز بارش‌های سیل آسا باشد و هم خشکسالی را به زمین تحمیل کند. شدت اثرات این پدیده در کشور‌هایی مانند ایران که هزاران کیلومتر از اقیانوس آرام دور است، کمتر می‌شود، اما بی اثر نخواهد بود.
اما در ایران قرار است چه اتفاقی بیفتد؟ ال نینو برای ایران کدام یک را به ارمغان می‌آورد؟ باران، سیل یا خشکسالی؟
محمدرضا کاویان پور، رئیس مؤسسه تحقیقات آب در پاسخ به این سؤال می‌گوید: براساس تجربه سال‌های مختلف، برخی ال نینو‌ها در ایران باعث افزایش بارش‌ها و برخی دیگر باعث بروز خشکسالی شده است، در بعضی سال‌ها نیز پاییز پر بارش و زمستان کم بارش یا هر دو فصل همراه با بارش‌های کم و ضعیف بوده است.
مسئولان سازمان هواشناسی و وزارت نیرو می‌گویند، پیش بینی‌های فعلی نشان می‌دهد، امسال بارش‌های پاییزی در مقایسه با سال‌های قبل بیشتر می‌شود، اما احتمالا زمستان گرم و کم بارشی را در پیش داریم.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب درخصوص این پیش بینی‌ها گفت: پاییزامسال شاهد افزایش بارش‌ها در غرب و جنوب غرب کشور خواهیم بود و استان‌هایی مثل خوزستان، ایلام، چهارمحال‌وبختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، کرمانشاه، کردستان، فارس، بوشهر و احتمالا سیستان و بلوچستان باید آمادگی‌های لازم برای مدیریت بارش‌هاس سیلابی را داشته باشند.
وی افزود: به دلیل خشکسالی سال‌های اخیر و کاهش ذخایر آب، سد‌های حوزه کارون بزرگ ظرفیت آبگیری باران و کنترل سیلاب را دارند، اما ارگان‌ها و مردم باید خود را برای مدیریت هر احتمالی مانند باران‌های شدید و نقطه‌ای در حوزه‌هایی که سد وجود ندارد، آماده کنند.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب در ادامه گفت: گرچه پیش بینی‌ها حاکی از بارش کمتر باران در شرق کشور نسبت به غرب است، اما افزایش گرما و بخار آب در ایران، ممکن است باعث سیل در شرق ایران هم شود، یعنی حتی در مواقعی غیر از ال نینو هم باید انتظار سیل را داشته باشیم، زیرا بارش‌ها در ایران تحت تأثیر مسائلی مثل گرمای هوا هم است.
طبق گفته کارشناسان سازمان هواشناسی و منابع آب، اگر پیش‌بینی‌ها محقق شود و با وقوع ال نینو در پاییز باران بیشتری ببارد، گستردگی بارش‌ها در همه کشور یکسان نخواهد بود، همچنین سال جدید میلادی یکی از گرم‌ترین سال‌های عمر زمین خواهد بود.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب در این باره می‌گوید: افزایش دمای هوا به دنبال وقوع ال نینو در حالی اتفاق می‌افتد که همین حالا با افزایش دمای هوای کشور در سال‌های اخیر، تبخیر آب در کشور ۲۰ درصد بیشتر شده است.
وی با بیان اینکه گرمای هوا باعث تغییر شکل بارش‌های زمستانی از برف به باران می‌شود، گفت: بخشی از نیاز آب در بهار و تابستان از طریق ذوب ذخایر برف تأمین می‌شود و تغییر نوع بارش‌ها تأمین آب در فصل‌های گرم سال را با چالش روبه‌رو خواهد کرد.
محمدرضا کاویان‌پور تاکید کرد: اگر در پاییز باران بیشتر ببارد باید ذخایر آب برای نیاز ماه‌های آینده حفظ شود.
آماده باش دستگاه‌ها برای مدیریت سیل
محمدرضا کاویان‌پور در ادامه به ضرورت آمادگی برای مدیریت سیلاب‌ها اشاره کرد و گفت: گرچه به دلیل خالی بودن مخازن سدها، می‌توان بخشی از بارش‌ها را مدیریت کرد، اما در محیط‌هایی مثل آبراهه‌های داخل شهر‌ها که سدی وجود ندارد، الزامی است دستگاه‌های مختلفی، چون استانداری‌ها، شهرداری‌ها، سازمان مدیریت بحران و دیگر ارگان‌ها برای کنترل بارش‌های سیلابی تدبیر کنند.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب تشریح کرد: آماده‌سازی سدها، لایروبی مسیر رودخانه‌ها، صدور هشدار برای کسانی که به حریم رودخانه تجاوز کردند باید پیش از شروع بارش‌ها انجام شود.
وی تاکید کرد: گرچه سیل روند غیرعادی بارش است و با خود خسارت به همراه دارد، اما باید تلاش کنیم هزینه‌های وقوع سیل در کشور کاهش داشته باشد.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما